Gastroenteritis (upala želuca i creva)

OPIS

Upala želuca i creva (gastroenteritis, infektivna dijareja) često je praćena je praćena povraćanjem, vodenastim stolicama i grčevima u trbuhu.
Infektivnu dijareju najčešće uzrokuju virusi, i to rotavirus, norvok (norwalk) i adenovirus. Ređe, gastroenteritis izivaju bakterije (salmonela, šigela, stafilokok, klostridije, ešerihija koli, jersinija).
Izvor zaraze, bilo virusne bilo bakterijske, uglavnom je neadekvatna priprema hrane, podgrejano meso, mleko i mlečni proizvodi, morski plodovi i pekarski proizvodi.
Svi uzročnici daju slične simptome i svi uzrokuju proliv. Upala želuca i creva (gastroenteritis) može biti praćena kolitisom, zapaljenjem debelog creva kada su stolice često sa primesama sluzi i krvi.
Rotavirus uzrokuje teške gastroenteritise i najčešće pogađa bebe uzrasta od 3 do 15 meseci. Vodenasti proliv kod infekcije rotavirusom traje 3-5 dana i mogu da izazove tešku dehidraciju, pa čak i smrt, kod dece najmlađih uzrasta.
Virusa norvok (norwalk) izaziva dijareju koja traje 1-2 dana, a kod adenoviroze proliv traje 7-14 dana.
Simptomi se pojavljuju od 1 do 3 dana nakon uzimanja zagađene hrane ili vode.
Većina dece do treće godine života stiče antitela na ove viruse, tj. postaju otporni.
Upala želuca i creva (gastroenteritis) kod odraslih povezana je sa  bliskim kontaktom sa zaraženim detetom i obično je praćena blažim simptomima.
Gastroenteritis najčešće pogađa bebe, decu, starije osobe i ljude sa slabim imunološkim sistemom.
Infekcija uzrokovana salmonelom predstavljaju najčešću bakterijsku crevnu infekciju i često je praćena visokom temperaturom, povraćanjem, zelenkastim prolivastim stolicama. Može imati težak tok kod starijih, male dece i imunokompromitovanih pacijenata.
Bakterija šigela uzrokuje često jake grčeve u trbuhu, sluzave i krvave stolice kao  lažne pozive na stolicu.


SIMPTOMI

  • vodenasti proliv (retko stolica sadrži sluz ili krv)
  • grčevi u stomaku
  • povraćanje (90% bolesnika, a izraženije je kod dece)
  • mučnina

Dodatni simptomi koji mogu biti povezani sa gastroenteritisom:

  • glavobolja
  • gubitak težine
  • povraćanje krvi
  • preterano znojenje
  • hladna,vlažna koža
  • bol u mišićima (mialgija)
  • lažni pozivi na stolicu
  • inkontinencija (nevoljno pražnjenje creva)
  • temperatura iznad 39 °C (kod 30% obolelih)
  • drhtavica
  • slab apetit


FAKTORI RIZIKA

  • Neoprano ili loše oprano voće i povrće
  • Nizak stepen higijene u domaćinstvu
  • Termički neobrađena hrana
  • Loša higijena ruku (neoprane ruke nakon toaleta ili menjanja pelena, prljave ruke)
  • Uzrast (upala creva i želuca najčešće pogađa malu decu)
  • Oslabljen imunitet
  • Smanjena kiselost želudačnog soka


DIJAGNOSTIKA

  • Pregled pedijatra kod dece
  • Pregled infektologa kod odraslih
  • Laboratorijske analize stolice: kultura stolice na bakterijskog uzročnika i testovi za utvrđivanje virusnih antigena u stolici.
  • Analize elektrolita kod dehidriranih, kultura krvi kod visoke temperature


LEČENJE

  • Nadoknada tečnosti i elektrolita (oralna rehidracija)
  • Infuziona rehidracija
  • Antibiotici u nekim slučajevima bakterijskog gastroenteritisa
  • Dijeteski režim ishrane


KOJI VAM LEKAR TREBA

  • Infektolog
  • Pedijatar

Poslednji blog postovi

ŽIVOT SA VITILIGOM
12.02.2024.

ŽIVOT SA VITILIGOM

Vitiligo je stanje kože čiji tačan uzrok nije poznat. Kod vitiliga, delovi kože gube pigmentaciju kada su ćelije koje proizvode pigment, tzv. 'melanociti', napadnute i uništene. Može uticati na kožu, sluzokožu, oči, unutrašnj...
HPV virus: Ključni saveti za prevenciju karcinoma grlića materice
19.01.2024.

HPV virus: Ključni saveti za prevenciju karcinoma grlića materice

Rak grlića materice jedno je od najčešćih malignih oboljenja u ženskoj populaciji. Sa oko 1.500 novoobolelih godišnje, Srbija spada u državu sa visokom incidencijom pojave ovog oboljenja. Ključ u suzbijanju raka grlića materice su os...
Kako prepoznati veliki kašalj - simptomi i lečenje bolesti
11.01.2024.

Kako prepoznati veliki kašalj - simptomi i lečenje bolesti

Dr Jelena Divčić, pedijatar Opšte bolnice Acibadem Bel Medic,  za naš novi blog, opisala je koji su prvi simptomi i znaci velikog...
Trombofilija i trudnoća
08.12.2023.

Trombofilija i trudnoća

Doc.dr sci.med. Darko Antić, internista - hematolog, za naš novi blog, govori o značaju ispitivanja trombofilija u reproduktivnoj ginekologiji.Kada govorimo o veoma raspros...
Šarlah - Sve što treba da znate o ovoj zaraznoj Infekciji
05.12.2023.

Šarlah - Sve što treba da znate o ovoj zaraznoj Infekciji

Dr. Jovana Savić, pedijatar Opšte bolnice Acibadem Bel Medic, detaljno obja&scaron...
Prof. dr Darko Nožić odgovara na najčešća pitanja u vezi HIV/AIDS-a
01.12.2023.

Prof. dr Darko Nožić odgovara na najčešća pitanja u vezi HIV/AIDS-a

Svetki dan borbe protiv HIV/AIDS-a predstavlja ključni trenutak za podizanje svesti o važnosti prevencije, edukacije i podrške osobama koje žive sa HIV-om. U sklopu našeg bloga posvećenog zdravlju i dobrobiti zajednice,